Projecten

Kunst in opdracht

Brian Maguire, Guy Rombouts, Kris Vleeschouwer (2003)

In 2003 startte het OPZ Geel samen met de kunstcel van de Vlaamse bouwmeester en het VIPA (Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden) met een kunstproject voor de nieuwbouw van de divisie Volwassenen. Vijf internationaal gerenommeerde kunstenaars werkten samen met psychiatrische patiënten een aantal workshops uit rond kunst. Het geheel resulteerde in de tentoonstelling Orange Summer. Uiteindelijk werd het projectvoorstel van Brian Maguire, Kris Vleeschouwer en Guy Rombouts weerhouden.

Meer informatie over Citizen:
Citizen, het project en de catalogus (pdf-bestand)
Citizen, samenwerking met Kunsthuis (powerpointpresentatie)
Citizen, collaboration avec la maison d'Art (powerpoint en Français)

Jan Van Imschoot en Vaast Colson (2009)

In het kader van de renovatie van de campus divisie Rehabilitatie werden nieuwe kunstenaars aangezocht om een project voor te stellen. Er werden 2 projecten weerhouden: dat van Vaast Colson en van Jan Van Imschoot.

Het werk van Colson is eerder conceptueel van aard. In eerste instantie dacht hij na over de aard van de %-regel. Dit bracht hem tot de conclusie dat het beoogde kunstwerk niet een symbool van de instelling hoeft te zijn, maar een kunstwerk dat toebehoort aan de gemeenschap. Zijn tweede uitgangspunt is de aard van de plaats waarvoor het kunstwerk bedoeld is, namelijk een centrum waar actief gewoond en gewerkt wordt met mensen.

Zo kwam hij tot het voorstel om samen met de geïnteresseerde bewoners van het nieuwe centrum een platenlabel op te richten en minstens één plaat uit te brengen die volledig de stempel van het OPZ Geel draagt. Alles zal ter plaatse gebeuren. Vaast Colson zal een tijdelijke opnamestudio bouwen, werken met externe professionelen, muzikanten, technici indien nodig. De plaat moet groeien vanuit verschillende opnamesessies waarbij vooral deelnemers aan de workshops muziek maken. Deze muziek is zo weinig mogelijk gestuurd. Ook de hoes zal samen met hen gemaakt worden.

Alle geluid wordt gemixed door Vaast Colson. Op die manier is het resultaat minstens een momentopname van het leven op een uitzonderlijke campus. Belangrijk voor de kunstenaar is de interactiviteit met het Kunsthuis. In een aantal opnamesessies, gespreid over een jaar, kunnen de deelnemers onder begeleiding van de kunstenaar zo vrij mogelijk experimenteren met allerlei geluiden.

Op 4 juni 2009 stelde Vaast Colson zijn project voor in het Kunsthuis. Op 14 en 15 juli waren de eerste opnamedagen. Tijdens de opendeurdag/ openmomumentendag op 13 september werd er de hele dag gemusiceerd voor de bezoekers.

Jan Van Imschoot kent het OPZ Geel reeds van de tentoonstelling Y.E.L.L.O.W (2001). Hij portretteerde toen o.a. vier bewoners die nadien zelf hun eigen schilderij mochten afwerken.

Zijn voorstel gaat in zekere zin hierop verder. Van Imschoot speelt met het begrip van opdrachtgeverschap. Hij wil dit verleggen van de directie en de commissie naar de bewoners en de patiënten van het rehabilitatiecentrum. In een aantal gesprekken en sessies met de geïnteresseerden zal hij samen met hen een plaats zoeken waar schilderijen kunnen hangen en hij zal vooral aan de patiënten vragen wat ze willen dat hij schildert. Dit zal hij vervolgens in voorstudies en – in zijn atelier – op doek verder uitwerken.

Jan Van Imschoot schildert in principe op doek met olieverf. Afhankelijk van de wil van de patiënten, van de noodzaak en van de dynamiek van de gesprekken met de patiënten is het evenwel niet uitgesloten dat hij bijvoorbeeld ook een muurschildering maakt of een reeks tekeningen.

Jan Van Imschoot kwam in het voorjaar de onderwerpen bespreken met de toekomstige bewoners van het nieuwe gebouw. Op de opendeurdag/ openmonumentendag van 13 sepmber 2009 stelde hij zijn eerste ontwerpen tentoon.

Verfraaiing gebouwen

Eens per jaar is er een project waarbij een breder publiek betrokken wordt. Kenmerkend voor dergelijke projecten is dat de begeleiding intensiever is. De deelactiviteiten zijn eenvoudiger. Net daardoor kunnen veel enthousiaste mensen die normaal niet naar het kunsthuis komen, toch meedoen.

Wijkcentrum Campus

Samen met een aantal cliënten van wijkcentrum Campus hebben we 3 grote werken in paperclay gemaakt. Het grootste werk is geïnspireerd op een tekening van Karel Laenen: “Het bloedfruit van Tzibritzkiy”. Dit vrolijke werk heeft een plek gekregen in de refter, terwijl het werk waarop het gebaseerd is in het bureel van de coördinator van het wijkcentrum hangt.

PVT Salto

Voor PVT Salto werkten we in 3 fases. Eerst werd er een grote slang in paperclay gemaakt, naar een ontwerp van Karel Laenen. Deze “paarsgekleurde halssnoerslang” hangt in de gezamenlijke inkomhal. Het werk waarop het gebaseerd is, is bestemd voor het kantoor van de coördinator van PVT Salto.

Op de bovenverdieping hangt in elke leefeenheid een groot keramisch werk. De keramische diertjes, planten, vruchten… werden door tientallen mensen, voornamelijk uit de divisie Rehabilitatie, geduldig geboetseerd en kregen een plekje in 2 kleurrijke houten kaders.

Het derde luik bestaat uit 2 werken, allebei samengesteld uit 9 kaders met bloemmotieven. Zij komen op de gelijkvloerse leefeenheden.

divisie Ouderen

Het zomerproject in 2005 zorgde voor de verfraaiing van de gangen in de vernieuwde divisie Ouderen. Bijna 100 mensen raakten er op een of andere manier bij betrokken.
We werkten in verschillende technieken: er is geschilderd; er is driedimensionaal werk gemaakt in papier maché en er is keramisch werk. Voor de afwerking van de keramische tegels konden we beroep doen op het deskundige advies, de spuitcabine en de grote oven van de academie van Geel.
Daarnaast was er nog een groot decorstuk in huis, nl. een van 6 op 4 meter, dat mensen van de divisie Ouderen in 2003 schilderden voor ”Die andere thuismatch” die plaatsvond in samenwerking met het Cultureel Centrum van Geel. O.w.v. zijn grootte was er tot nog toe geen geschikte muur gevonden om het op te hangen. We hebben het verknipt in grote en kleine stukken en opgehangen in de hal en de gangen.

Omdat we rotsvast geloven in de positieve kracht van het samenwerken met een kunstenaar, hadden we voor dit project een jonge beeldhouwster geëngageerd. Griet Liekens gaf de keramiekworkshops mee vorm én ontwierp een pracht van een vlinder voor de inkomhal van de ouderenzorg. Waarom een vlinder? Omdat deze van oudsher in vele culturen symbool staat voor de menselijke geest, voor levensadem, hoop, groei, vrijheid, lichtheid, maar vooral voor transformatie. De rechtstreekse belichting van rood en blauw op het geraamte van deze vlinder tovert op de achterliggende wand een lijnenspel in complementaire kleuren tevoorschijn, waardoor het beeld van voortdurende verandering geaccentueerd wordt.
Prettig aan dat soort projecten is dat kunstminnende mensen binnen en buiten de muren van de psychiatrie elkaar treffen en helpen.