logo OPZ Geel
maak uw taalkeuze
homealgemeenurgentiewerkencontactnieuwssitemaplinks
Ga naar de introductiepagina van deze rubriek
Zorggezinnen gezocht
Persbericht
Ongedwongenheid
LunchcauserieŽn
Avondseminaries
Studiedag 2018
Programma
Abstracts
Praktisch
Inschrijvingsformulier
Studiedag 2017
Studiedag 2016
Studiedag 2015
Symposium 2014 Gezinsverpleging
Studiedag 2014
Studiedag 2013
Studiedag 2012
Studiedag 2011
Studiedag 2010
Studiedag 2009
Studiedag 2008
Studiedag 2007
Nieuwsbrief
Projecten
Publicaties
Privacy navormingen

*Volwassenen
*Ouderen
*Jongeren
*PatiŽntenzorg

14de jaarlijkse Studiedag OPZ Geel - Zorg voor wonen

Donderdag 6 december 2018
in Cultuurcentrum De Werft in Geel

Abstracts Zorg voor wonen

Plenaire lezingen voormiddag

(abstract over film)

Bij aanvang van de studiedag wordt een film getoond. Het betreft een montage van materiaal uit interviews met (ex-)cliënten over hun woonervaringen. De cliënten komen uit diverse zorgsettings van het Netwerk GGZ Kempen, zoals de Gezinsverpleging van OPZ Geel, PVT Salto 1 en 2 (Geel), PVT De Liereman (Oud-Turnhout) en Beschut Wonen Kempen. De bedoeling ervan is om de dag te starten met ervaringen uit de praktijk en vanuit de feedback van (ex-)cliënten. De plenaire sprekers krijgen de film op voorhand te zien en kunnen hun reflecties erop afstemmen.


(plenaire lezing 1)

Home run voor zorg op maat.
Dr. Marianne Destoop, psychiater, beleidsarts cluster dubbeldiagnose/verslaving in Multiversum te Boechout en onderzoeker/opleider verbonden aan CAPRI, Universiteit Antwerpen.

‘Community mental health care’ voor patiënten met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) is al een tijd aan een opmars bezig. Verschillende modellen (‘Assertive Community Treatment’, ‘FACT’, ‘Case management’) worden toegepast met het oog op herstel, sociale reïntegratie en afname van het aantal hospitalisaties. Bovendien is het aanbod van woonzorgvormen in Vlaanderen breed, gaande van PVT, initiatieven Beschut Wonen, 2a en 2b teams van de GGZ-netwerken, bemoeizorgteams, enz. Het is echter niet altijd duidelijk of en in welke mate het brede aanbod voor iedere patiënt noodzakelijk is en welke elementen effectief zijn. Sommige patiënten worden overmatig omringd door zorg, terwijl de patiënten met het laagste niveau van sociaal functioneren net het minst blijken geïncludeerd te worden.
Op basis van onderzoeksgegevens en praktijkvoorbeelden gaat Marianne Destoop met de deelnemers op zoek naar zorg op maat voor EPA-patiënten.


(plenaire lezing 2)

De strijd tegen dak- en thuisloosheid: preventief, woongericht, intersectoraal en aanklampend.
Prof. dr. Koen Hermans, socioloog, LUCAS-Centrum voor Zorgonderzoek en Consultancy (KU Leuven) en Centrum voor Sociologisch Onderzoek (KU Leuven).

In heel Europa neemt dak- en thuisloosheid toe. Personen met een psychische kwetsbaarheid zijn traditioneel één van de risicogroepen om thuisloos te worden. Toch kan dakloosheid niet alleen toegeschreven worden aan de psychische aandoening op zich, maar ook aan de manier waarop de zorg georganiseerd is en aan de mate waarin de verzorgingsstaat zorgt voor de meest kwetsbare groepen. Ook is dak- en thuisloosheid zeker geen louter stedelijke realiteit. Maar, dak- en thuisloosheid kennen in landelijke gebieden andere, minder zichtbare vormen dan buiten slapen, zoals ook blijkt uit de Mehobel-studie die geleid werd door Koen Hermans.
Er is heel wat wetenschappelijke evidentie om dak- en thuisloosheid ten gronde aan te pakken. Zo zijn ‘housing first’, ‘critical time intervention’ en ‘aanklampende zorg’ drie specifieke methodieken waarvan de effectiviteit wetenschappelijk is aangetoond. Ook in Vlaanderen groeit de populariteit van deze interventies. Tegelijkertijd vereisen deze methodieken wel een uitgesproken aanpak waarmee de Vlaamse zorg niet altijd vertrouwd is. Die aanpak is preventief, woongericht - in plaats van zorggericht -, intersectoraal en aanklampend.
In deze lezing belicht Koen Hermans de relatie tussen dakloosheid en geestelijke gezondheid, de oorzaken en triggers van dakloosheid, de wetenschappelijke evidentie om dak- en thuisloosheid ten gronde aan te pakken en de omslag die nodig is om ook in Vlaanderen dit ten gronde door te voeren.


Keuzesessies

Sessie 1: De Geelse Gezinsverpleging vandaag: een diversiteit van mogelijkheden.
Greet Vandeperre, maatschappelijk werker, gewezen hoofdinspecteur met specialisatie maatschappelijk werk bij de lokale politie Geel-Laakdal-Meerhout, therapeut Interactionele Vormgeving (Educatieve Academie), voorzitter Gezinsverplegingsraad, en Michelle Lambrechts, maatschappelijk werker, casemanager Mobiel Team Gezinsverpleging OPZ Geel, in samenwerking met pleeggezinnen en gezinsverplegingspatiënten.

Niettegenstaande de lange geschiedenis en talloze artikelen en reportages in de binnen- en buitenlandse pers - maar mogelijk ook net daardoor - is de Geelse Gezinsverpleging onvoldoende in haar huidige vorm en vooral in haar actuele diversiteit gekend.
Heel wat cliënten zochten en vonden in een Geels gezin een tweede thuis. Dat is vandaag nog steeds zo. Maar meer en meer vormt het verblijf bij een gastgezin voor mensen met een psychische kwetsbaarheid een tussenstap naar een andere woonvorm of een opstap naar een zelfstandig(er) leven. Pleeggezinnen vinden zingeving, gezelschap, ‘thuiswerk’ met een sociale component, in een kort- of langdurend, partieel of voltijds engagement. Een psychiatrisch team begeleidt, ondersteunt, doet ook soms een stap terug, laat het leven het leven zijn.
Het bundelen van de krachten van cliënten, pleeggezinnen, context, lokale gemeenschap en psychiatrisch team maakt het verschil. Essentiële elementen van herstel zijn bijna van nature aanwezig in de Gezinsverpleging. Een pleeggezin blijkt een ‘kwartiermaker’ bij uitstek.
Thema’s en emoties uit het alledaagse gezins- en familiaal leven zijn nooit ver weg: loyauteit, vergeven, altijd weer opnieuw beginnen, kansen geven, waarderen, besef en aanvaarden van mekaars onvolkomenheden, volhouden, vreugde, maar even goed afscheid en verdriet, kwaadheid, kwetsbaarheid, verwijten maken, en teleurstelling ervaren.
De Gezinsverpleging van vandaag in haar diversiteit beschrijven, is een haast onmogelijke opdracht.
Aan de hand van de individuele verhalen van cliënten, pleeggezinnen en begeleiders in uitwisseling met de deelnemers doen we een poging om de actualiteit en diversiteit van de Gezinsverpleging op een levendige manier te belichten.


Sessie 2: Herstelondersteunend wonen in PVT Salto: een impressie.
Sabine Veltjen, gebrevetteerd verpleegkundige PVT Salto 1, An Broos, gegradueerd verpleegkundige PVT Salto 1, An Vangenechten, opvoeder, begeleider PVT Salto 2, en Yentl Hermans, psychologe PVT Salto, met medewerking van bewoners en andere teamleden van PVT Salto (Psychiatrisch Verzorgingstehuis Salto, Geel).

‘Herstelondersteunend wonen’ is een term die beter de realiteit weergeeft van hoe we vandaag bewoners benaderen en met hen op weg gaan, dan de associaties die onze officiële benaming ‘Psychiatrisch Verzorgingstehuis’ vaak oproept.
In deze workshop willen we jullie als deelnemers onderdompelen en laten ‘beleven’ hoe dit herstelondersteunend wonen concreet vorm krijgt in de verschillende aspecten van de werking van PVT Salto in onze beide afdelingen.
Onze bewoners en medewerkers nemen jullie hier graag in mee.


Sessie 3: Je eigen woonplezier vergroten: maak je persoonlijk plan vanuit de SRH-methodiek.
An Peeters, licentiaat in de psychologische en pedagogische wetenschappen, psycholoog en zorginhoudelijk coördinator in PVT De Liereman, en Joke Wens, bachelor in de verpleegkunde optie geestelijke gezondheidszorg, coördinator wooneenheid de Lier in PVT De Liereman (Oud-Turnhout; zorggroep Multiversum).

Na een inleidende presentatie over het thema ‘woonplezier’ vanuit de SRH-methodiek – Systematisch Rehabilitatiegericht Handelen – krijgen de deelnemers de kans om er mee aan de slag te gaan, net zoals dat gebeurt bij bewoners van een PVT (Psychiatrisch Verzorgingstehuis).
De deelnemers maken kennis met het thema wonen vanuit een herstelgericht perspectief en concreet via het aandachtsgebied wonen in het Persoonlijk Profiel van de SRH-methodiek. Ze krijgen de kans voor zichzelf ‘woonplezier’ te exploreren, vanuit de eigen situatie en het eigen levenstraject; en het om te zetten in een persoonlijk plan. Hierbij komen aan bod: je eigen verantwoordelijkheid, actie ondernemen, uit je comfortzone stappen, woonplezier in kleine dingen vinden, je eigen impact.
Aan het einde van de sessie kan men ervaringen delen binnen de groep en krijgt men de kans informatie uit te wisselen met het oog op herstelgericht begeleiden.


Sessie 4: ‘Jongerenpad’: samen op weg naar zelfstandigheid.
Katrien Mulders, klinisch psychologe Beschut Wonen Kempen Project jongeren, An Mertens, orthopedagoge, jongerenbegeleider detachering CAW De Kempen, Veerle Hermans, orthopedagoge, jongerenbegeleider detachering De Waaiburg, organisatie voor Bijzondere Jeugdzorg in Geel, en Lesley Schraepen, klinisch psychologe detachering CGG De Meander.

Ken jij het ‘Jongerenpad’? In deze workshop staan we stil bij welke moeilijkheden jongeren - en hun hulpverleners - tegenkomen wanneer ze stappen zetten naar zelfstandigheid. De deelnemers worden in drie groepen ingedeeld. Elke groep gaat aan de slag met een casus. Je krijgt een specifieke situatie voorgeschoteld zoals het jongerenteam deze ook kan tegenkomen.
In de sessie wordt eerst een voorstelling gegeven van dit project rond jongeren, dat door de Vlaamse overheid wordt gefinancierd en waarvan de financiering loopt via Beschut Wonen Kempen. Het is de bedoeling om de samenwerking van verschillende sectoren te bevorderen in functie van de meest haalbare vorm van zelfstandigheid bij jongeren. In de keuzesessie wordt ruim de kans gegeven om samen na te denken over concrete casussen en situaties, en om uit te wisselen over ‘know how’ vanuit praktijkervaringen.


Sessie 5: Kan bemoeizorg een antwoord bieden wanneer uithuiszetting dreigt? De rekbaarheid van de hulpverlening op de proef gesteld.
Heidi Vandebroeck, gegradueerd verpleegkundige Netwerk GGZ Kempen, en Evy Willemsen, gegradueerd verpleegkundige CKB–team Netwerk GGZ Kempen.

Voor een beperkte groep mensen met een psychiatrische stoornis die sociaal huren, is maatschappelijke integratie een te hoog ideaal. Ze hebben een beperkt of geen sociaal netwerk, vereenzamen, veroorzaken soms overlast en lopen uiteindelijk het risico om dakloos te worden.
Door een beperkt ziekte-inzicht of vanwege negatieve ervaringen met hulpverlening in het verleden, weigeren ze hulp en dreigen ze uit het zorgsysteem te geraken; dit, terwijl ze reeds in een problematische en precaire situatie verkeren.
In deze keuzesessie gaat het over vragen als: hoe pak je het aan wanneer mensen alle hulp afhouden? hoe is deze kwetsbare doelgroep te bereiken? Bemoeizorgprojecten proberen hierop een antwoord te bieden en vinden stilaan een weg om structureel te worden ingebed in de gezondheidszorg.
Eerst wordt info gegeven over het bemoeizorgtraject dat vanuit het CKB-team in het Netwerk GGZ Kempen ontwikkeld wordt. Vervolgens wordt een casus uitgediept aan de hand van enkele stellingen. In kleine groepen is er ruimte voor discussie en uitwisseling. Aan bod komen enkele kernwoorden die bemoeizorg typeren: een laagdrempelige ‘outreachende’ aanpak, het verleiden tot zorg en ‘netwerk-gestuurd toe leiden’ naar de juiste hulpverlening; dit alles onder het motto: bemoeizorg, overbodig of eerder een sociale noodzaak?


Sessie 6: Zorginfrastructuur: warm, duurzaam, circulair, betaalbaar – hoe doe je dat?
Jan Vanreusel, master toegepaste economie, financieel en technisch directeur OPZ Geel, en Michiel Verhaegen, architect en zaakvoerder Osar architecten (Antwerpen).

Het OPZ Geel heeft een jarenlange samenwerking met architectenbureau Osar uitgebouwd. Bij elk project wordt de patiënt of bewoner centraal gesteld. Maar ook wederzijds vertrouwen en kruisbestuiving naar aannemer en onderaannemer toe zijn essentieel. Het is dan ook geen toeval dat er voor grote projecten al jarenlang volgens de principes van het bouwteam wordt gewerkt.
Het is door de zorg en de cliënt als vertrekpunten te nemen voor een project, dat men komt tot de beste oplossingen. Ook in het recente project, de nieuwbouw van PVT Salto, die vanaf najaar 2018 in werffase zal gaan, is er ruime aandacht voor de toekomstige bewoner die ook rechtstreeks inspraak had in de plannen en inrichting van het gebouw. ‘Warm’, ‘duurzaam’, ‘circulair’ en ‘betaalbaar’ zijn daarbij geen dure marketing-woorden, maar reële doestellingen voor een project.
In deze keuzesessie willen we via een presentatie toelichten hoe we dit realiseren. De deelnemers krijgen ruim de kans om een inbreng te doen zowel tijdens de toelichting als in de vragen- en interactieronde die er op volgt.


Plenaire slotlezing

Wonen als toewijding
Prof. dr. Jacques De Visscher, moraalwetenschapper (Universiteit Gent), binnenhuisarchitect, hoogleraar Filosofie aan het Hoger Architectuurinstituut Sint-Lucas te Gent (tot 2005), en bijzonder hoogleraar Filosofie en literatuur aan de Radboud Universiteit te Nijmegen (1998-2008). Zijn meest recente boekpublicaties zijn: ‘Toewijding’ (Nijmegen: Valkhof, 2011) en ‘Figuren van de gastvrijheid: naar een filosofie van de concrete herbergzaamheid’ (Utrecht: Klement, 2017).

‘Ter wereld komen’ vraagt om een plek met een onthalende omgeving die aanvaardt dat we er bij horen, dat we er verankeren, maar ook dat we deelnemen aan een toekomst met anderen tussen vertrouwde dingen. Dit is een levensprogramma waaraan we ons niet kunnen onttrekken zolang wij die wereld en zijn omgeving accepteren.
De participatie aan die wereld vertoont twee dimensies. Ten eerste: we zijn onderhevig aan die omgeving; dat is de passieve dimensie; vooral kenmerkend voor de aanvang van ons bestaan. Ten tweede: we zijn ook actieve participanten bij wat zich in de wereld afspeelt. In dit perspectief is toewijding kenmerkend voor het wonen. Toewijding maakt namelijk mogelijk dat we een herbergzaam bestaan cultiveren dat nooit een bestaan is van of voor ons alleen.

Ga terug naar boven
Startpagina English homepage