Neuropsychologisch en toxicologisch expertise centrum (NEC)

De vraag die bij ons centraal staat, is of het verminderd functioneren of het veranderende gedrag van de patiënt te wijten is aan een organisch lijden met weerslag op neurocognitie (concentratie, geheugen, taal, planning, impulscontrole, psychomotorische snelheid…) of dat het eerder ligt aan andere factoren (depressie, faalangst, persoonlijkheidsfactoren, omgevingsfactoren…). Om maar een voorbeeld te geven: niet elk kind dat niet kan stilzitten, heeft ADHD.

Een goede differentiële diagnose met oog voor alle aspecten is vaak ook de basis voor een goede verdere begeleiding. Daarbij aansluitend doet het NEC niet-medicamenteuze behandelingen van slaappathologieën, niet alleen omdat in- en doorslaapstoornissen vaak samengaan met cognitief lijden, maar ook omdat ze een belangrijke impact hebben op deze functies en dus een niet te verwaarlozen aspect zijn van de begeleiding.

Drie deelgebieden: hoe doorverwijzen?

1. Neuropsychologische testonderzoeken en nabegeleidingen
2. Niet-medicamenteuze behandelingen van chronische slaapstoornissen
3. Psychodiagnostisch onderzoek naar hechtingsproblematiek, uitgebreid psychiatrisch en persoonlijkheidsonderzoek en/of psychotherapeutische medebegeleidingen

1. Neuropsychologische testonderzoeken en nabegeleidingen

Neuropsychologische testonderzoeken en nabegeleidingen gebeuren op vraag van alle hulpverleners (o.a. huisartsen, psychiaters, neurologen, pediaters, revalidatieartsen, CLB). Het NEC is gespecialiseerd in neuropsychologische differentieel diagnoses en heeft expertise bij jonge kinderen, adolescenten, volwassenen en ouderen. Enkele voorbeelden:

• Zijn gedragsproblemen bij kinderen het gevolg van een ontwikkelingsstoornis (bv. licht mentale handicap, ADHD, autisme spectrum) of zijn ze te wijten aan een hersenletsel (bv. trauma), of is het eerder depressie, faalangst…?

• Bij leerstoornissen is er vaak de vraag naar de differentieel diagnose, bv. is het probleem gebonden aan het IQ, een specifieke leerstoornis (bv dyslexie, niet-verbale leerstoornis…) of ook weer aan een onderliggende depressie, aan faalangst of gedragsproblemen?

• Taalontwikkelingsproblemen bij jonge kinderen: gelijkaardige vragen kunnen gesteld worden.

• Aan de andere kant van het levensspectrum kan het de vraag zijn of het veranderende functioneren een beginnende dementie betreft of eerder een depressie.

• Of dat geheugen- en concentratiestoornissen echt van blootstelling aan een chemische stof komen dan wel dat het eerder om een angstprobleem of een depressie gaat.

Een correcte diagnose in deze soms moeilijke klinische beelden is immers de eerste stap in het uitstippelen van het juiste therapeutisch beleid. In het kader van de gestelde neuropsychologische diagnose kan er ook aansluitend een begeleiding door het NEC gegeven worden (psycho-educatie, aanleren copingsstrategieën, angstreductie…). Psychologische begeleiding van psychiatrische problematiek zonder neuro-cognitieve aanmeldingsklacht doet het NEC echter niet en wordt het best direct doorverwezen naar de centrale polikliniek van het OPZ Geel (Veronique Vermeir, Hilde Helsen).

2. Niet-medicamenteuze behandelingen van chronische slaapstoornissen

Omdat slaapstoornissen heel vaak gepaard gaan met disfunctioneren van geheugen en concentratie overdag en met maladaptieve copingsmechanismen die de inactiviteit overdag en de slapeloosheid ’s nachts onderhouden, biedt het NEC een begeleiding van insomniepatiënten aan.

In samenwerking met het slaaplabo van het AZ St.-Dimpna is de aanpak er op gericht zo correct mogelijk het type insomnie te diagnosticeren en de aangepaste (eventueel gecombineerde) psycho-educatieve en gedragstherapeutische technieken aan te bieden. Indien blijkt dat een onderliggende psychiatrische pathologie een langdurige begeleiding met meer psychotherapeutische technieken vergt, wordt er samengewerkt met de centrale polikliniek van het OPZ Geel (Veronique Vermeir) of doorverwezen voor psychiatrische behandeling.

3. Psychodiagnostisch onderzoek naar hechtingsproblematiek, uitgebreid psychiatrisch en persoonlijkheidsonderzoek en/of psychotherapeutische medebegeleidingen

Psychodiagnostisch onderzoek naar hechtingsproblematiek, uitgebreid psychiatrisch en persoonlijkheidsonderzoek en/of psychotherapeutische medebegeleidingen gebeurt enkel op vraag van verwijzende psychiaters.
Het NEC doet op vraag van verwijzende psychiaters ambulant uitgebreide of specifieke differentiële psychiatrische en persoonlijkheidsdiagnostiek. We hebben ook ervaring met gevalideerde gedagsobservatie naar hechtingsstoornissen bij jonge kinderen (moeder-kind observaties). Op vraag van verwijzende psychiaters kunnen ook psycho-therapeutische medebegeleidingen van patiënten opgenomen worden.