OPZ Geel maakt menopauze bespreekbaar op de werkvloer
Opvliegers, slecht slapen, concentratieproblemen of minder energie: de menopauze kan voor sommige vrouwen ook op het werk voelbaar zijn. Toch blijft er op de werkvloer vaak weinig ruimte om daarover te praten. OPZ Geel wil daar verandering in brengen. Naar aanleiding van de Wereld Menopauzedag op 18 oktober zet het openbaar psychiatrisch zorgcentrum zijn aanpak in de kijker. De aandacht voor de menopauze past daarbij binnen een bredere visie op welzijn, werkbaar werk en duurzame inzetbaarheid.
Bijna 82% van de medewerkers van OPZ Geel is vrouw. 26% van de medewerkers bevindt zich bovendien in de leeftijdscategorie van 45 tot 55 jaar. Voor een aanzienlijke groep medewerkers is de menopauze dus een levensfase die een impact kan hebben op hun welzijn en functioneren.
“Niet iedere vrouw ervaart klachten en ook de aard en intensiteit ervan verschillen sterk”, zegt Ann Schoeters, directeur personeel en organisatie van OPZ Geel. “Maar voor sommige medewerkers hebben klachten wel degelijk invloed op bijvoorbeeld slaap, concentratie, energie en welbevinden. Dan vinden wij het belangrijk dat daarover gesproken kan worden en dat we samen kunnen bekijken wat iemand nodig heeft om goed te kunnen blijven functioneren.”
Ruimte voor gesprek en ondersteuning
OPZ Geel wil de menopauze daarbij niet medicaliseren. Het gaat om een natuurlijke levensfase, niet om een ziekte. De organisatie wil vooral correcte informatie aanbieden, taboes en misverstanden helpen wegnemen en ervoor zorgen dat medewerkers die ondersteuning nodig hebben daar op een veilige manier naar kunnen vragen.
Ook leidinggevenden hoeven daarbij geen menopauze-experts te worden. Hun rol bestaat er vooral in signalen van verminderd welzijn ernstig te nemen, het gesprek mogelijk te maken en samen te bekijken welke ondersteuning binnen de concrete werksituatie haalbaar is.
Dat kan soms heel praktisch zijn. OPZ Geel beschikt vandaag al over mogelijkheden zoals glijdende werktijden, zelfroosteren, telewerk voor bepaalde functies, tijdelijke taakdifferentiatie en aandacht voor voldoende herstelmomenten. Welke aanpassing mogelijk is, hangt steeds af van de functie en de concrete situatie.
“We zoeken naar een evenwicht tussen wat een medewerker nodig heeft, de draagkracht van het team, de continuïteit van onze dienstverlening en uiteraard de patiëntenzorg”, aldus Ann Schoeters. “Niet alles kan altijd en voor iedereen. Maar als een haalbare aanpassing ervoor kan zorgen dat iemand gezond en gemotiveerd aan het werk kan blijven, moeten we minstens bekijken wat mogelijk is.”
Ervaren medewerkers duurzaam aan het werk houden
Aandacht voor de menopauze is voor OPZ Geel niet alleen een welzijnsvraagstuk. In een arbeidsmarkt waarin ervaren zorgmedewerkers schaars zijn, wil de organisatie vermijden dat talent verloren gaat doordat klachten onvoldoende worden herkend of bespreekbaar zijn.
“Ervaren medewerkers gezond, gemotiveerd en duurzaam aan het werk houden, is niet alleen zorgzaam werkgeverschap, maar ook goed personeelsbeleid”, zegt Ann Schoeters. “We willen niet wachten tot iemand uitvalt. Door welzijn bespreekbaar te maken en waar mogelijk preventief ondersteuning te bieden, kunnen we soms veel vroeger een verschil maken.”
De eerste stappen zijn inmiddels gezet. OPZ Geel zet in op sensibilisering en correcte informatie voor medewerkers en leidinggevenden. Ook initiatieven rond voeding, leefstijl en welzijn krijgen een plaats.
Menopauze als onderdeel van een breder welzijnsbeleid
De aandacht voor de menopauze staat niet op zichzelf. OPZ Geel voert al langer een welzijnsbeleid dat vertrekt vanuit een brede kijk op gezondheid. Welzijn gaat daarbij over fysiek, psychisch én sociaal welbevinden. De organisatie wil niet alleen reageren wanneer medewerkers uitvallen, maar ook preventief investeren in een gezonde werkomgeving en in de draagkracht van medewerkers.
Dat vertaalt zich onder meer in aandacht voor een gezonde werk-privébalans, ergonomie, gezondheidsbevordering, leeftijdsbewust personeelsbeleid en begeleiding bij ziekte en re-integratie. Medewerkers kunnen daarnaast een beroep doen op een veerkrachtcoach, terwijl het ECHO-team collega's opvangt en ondersteunt na traumatische gebeurtenissen.
Daarmee vertrekt OPZ Geel vanuit de overtuiging dat kwaliteitsvolle zorg voor patiënten hand in hand gaat met zorg voor de medewerkers die deze zorg elke dag mogelijk maken.
“Iedereen kan op een bepaald moment in zijn leven geconfronteerd worden met omstandigheden die wegen op het welzijn en functioneren”, zegt Ann Schoeters. “Dat kan de menopauze zijn, maar evengoed mantelzorg, gezondheidsproblemen, een verlieservaring, relatieproblemen of financiële zorgen. Werk en privé zijn verschillende levensdomeinen, maar ze zijn niet volledig van elkaar te scheiden. Onze vraag is daarom ruimer: hoe kunnen we medewerkers ondersteunen om op een gezonde, betrokken en duurzame manier aan het werk te blijven?”
Voor OPZ Geel betekent dat niet dat een werkgever elk persoonlijk probleem moet oplossen. Wel wil de organisatie een omgeving creëren waarin medewerkers ondersteuning kunnen vragen wanneer ze die nodig hebben.