Ongedwongenheid
Zorg voor ongedwongenheid
Verpleegkundigen, therapeuten, artsen… kiezen voor een zorgberoep, omdat ze mensen willen helpen op weg naar herstel. Ze vinden het niet evident om patiënten in hun vrijheid te beperken en zien dwang pas als allerlaatste redmiddel. Al in 2009 startte OPZ Geel met het project 'Zorg voor ongedwongenheid'. De focus van het project ligt op positieve en proactieve zorg, waarbij we maximaal inzetten op het voorkomen van conflicten en escalatie. We willen dwang vermijden, omdat het traumatiserend kan zijn voor alle betrokkenen. Soms is een maatregel onvermijdelijk en dan moet er zo humaan mogelijk gehandeld worden. Concreet betekent dit bijvoorbeeld dat de maatregel niet langer dan strikt noodzakelijk wordt toegepast, dat er wordt gekozen voor de minst ingrijpende interventie voor het individu en dat er intensieve zorgen geboden worden.
Het toepassen van een dwangmaatregel is overigens aan zeer strikte richtlijnen gebonden. Binnen OPZ Geel wordt de beslissing om een dwangmaatregel toe te passen steeds door een arts genomen. Elke maatregel wordt geregistreerd. Bij de registratie wordt vermeld waarom de dwang wordt toegepast en wat begin- en eindtijd is. De overheid ziet hier op toe.
Naast richtlijnen en opleidingen voor de personeelsleden is ook gezorgd voor een betere inrichting van afzonderingskamers. In alle divisies van het OPZ Geel zijn er comfortrooms. Een comfortroom is een aparte, aangenaam ingerichte ruimte met waarborging van de veiligheid waar patiënten die zich gespannen voelen, tot zichzelf kunnen komen. Het is een toevluchtsoord, een veilige en ondersteunende plaats waar zelfmanagement gestimuleerd wordt. Vrijwilligheid staat voorop in het gebruik; de patiënt heeft in deze kamer de regie in handen en beslist of en wanneer hij er gebruik van wenst te maken. De deur van de comfortroom wordt nooit op slot gedaan.
Zorgzaam loslaten
De inspanningen die OPZ Geel levert om dwang en vrijheidsbeperking tegen te gaan, werden verder geïntensifieerd met de aanstelling van een verpleegkundig specialist (sinds 2012). De verpleegkundig specialist maakt de vertaalslag van 'beleid' naar 'praktijk' door vorming en advies op de werkplek en door tussen te komen in concrete gevallen. Zorgverleners die het even niet goed weten, kunnen op haar een beroep doen. Dit wordt door de zorgverlener als een sterk punt ervaren. De campagne 'Zorgzaam loslaten' (sinds 2014) binnen de divisie Ouderen zet eveneens in op betere instructies, intense vorming en aangepaste infrastructuur voor deze doelgroep.
Bij de ontwikkeling van het beleid hebben we standpunten van patiënten en familie mee opgenomen. Die input kwam onder andere uit interviews met patiënten bij de start van de projecten 'Zorg voor ongedwongenheid' en 'Zorgzaam loslaten'.